Opracowanie: Prawo dla lekarzy | Publikacja: 19.07.2026 | Czas czytania: 10 min

Otrzymałeś wezwanie na przesłuchanie przed Okręgowym Rzecznikiem Odpowiedzialności Zawodowej? Nie traktuj tego jako zwykłej rozmowy wyjaśniającej. To, co powiesz na tym etapie, trafia do akt sprawy i może zaważyć na całym jej dalszym przebiegu.

Czym jest przesłuchanie przed OROZ i dlaczego ma znaczenie?

Przesłuchanie lekarza przez OROZ jest formalną czynnością procesową w ramach postępowania wyjaśniającego, a nie nieformalną rozmową wyjaśniającą. Treść złożonych wyjaśnień trafia do akt sprawy i może mieć znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania, w tym dla decyzji o skierowaniu sprawy do Sądu Lekarskiego.

W praktyce wiele spraw dotyczących odpowiedzialności zawodowej lekarzy rozstrzyga się nie tylko na podstawie samego zdarzenia medycznego, ale również sposobu jego przedstawienia i dokumentacji. Rzecznik ocenia przebieg leczenia przede wszystkim po tym, co zostało zapisane w dokumentacji medycznej - szerzej pisaliśmy o tym we wpisie Dokumentacja medyczna OROZ - co sprawdza Rzecznik i jakie błędy obciążają lekarza?

Jak przygotować się do przesłuchania przed OROZ krok po kroku?

Największym błędem lekarzy jest traktowanie przesłuchania jako momentu, w którym dopiero trzeba „wyjaśnić sprawę”. Przygotowanie powinno zacząć się dużo wcześniej.

Krok 1. Zapoznaj się z aktami sprawy. Przed złożeniem wyjaśnień warto wiedzieć, jakie informacje posiada Rzecznik:

• kto złożył skargę i jakie zarzuty przedstawiono,
• jakie dokumenty już są w aktach,
• czy powstała opinia biegłego,
• jakie okoliczności wymagają szczególnego wyjaśnienia.

Bez znajomości materiału dowodowego lekarz odpowiada na pytania, których znaczenia nie zna.

Krok 2. Przeanalizuj dokumentację medyczną. Dokumentacja będzie jednym z najważniejszych elementów oceny sprawy. Przed przesłuchaniem odtwórz chronologię:

• przebieg wizyt i hospitalizacji,
• proces diagnostyczny,
• podjęte decyzje terapeutyczne,
• informacje przekazane pacjentowi,
• zgody i zalecenia.

Krok 3. Przygotuj sposób przedstawienia sprawy. Wyjaśnienia powinny być:

• oparte na faktach,
• zgodne z dokumentacją,
• pozbawione emocjonalnych ocen,
• osadzone w realiach medycznych obowiązujących w dacie zdarzenia.

Krok 4. Przeanalizuj standardy medyczne. W sprawach dotyczących błędu medycznego kluczowe znaczenie ma nie sam fakt niekorzystnego wyniku leczenia, ale ocena, czy lekarz działał zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i zasadami należytej staranności. Warto przygotować:

• wytyczne towarzystw naukowych,
• rekomendacje właściwe dla danej specjalizacji,
• procedury placówki,
• literaturę medyczną dotyczącą problemu.

Co zabrać ze sobą na przesłuchanie przed OROZ?

• Dokumentację dotyczącą sprawy - w szczególności kopie historii choroby, wyniki badań i opisy procedur.
• Pisemne wyjaśnienia - przygotowane wcześniej, najlepiej po analizie sprawy z pełnomocnikiem.
• Wnioski dowodowe - jeżeli istnieją dokumenty lub osoby mogące mieć znaczenie dla sprawy.
• Standardy i wytyczne medyczne - jeżeli uzasadniają sposób postępowania lekarza.
• Pełnomocnictwo procesowe - jeżeli korzystasz z pomocy radcy prawnego lub adwokata.

Jak wygląda przesłuchanie przed Rzecznikiem Odpowiedzialności Zawodowej?

Znajomość przebiegu przesłuchania pozwala zachować spokój i kontrolować sposób przedstawiania swojej sytuacji.

Pouczenie o prawach i obowiązkach

Na początku lekarz zostaje poinformowany o swoich prawach oraz zasadach prowadzenia czynności, w tym o prawie do składania wyjaśnień, zgłaszania wniosków dowodowych oraz korzystania z pomocy pełnomocnika.

Pytania formalne

Rzecznik zwykle zaczyna od danych osobowych, specjalizacji, miejsca wykonywania zawodu i doświadczenia zawodowego. Także na tym etapie warto odpowiadać spokojnie i precyzyjnie.

Pytania dotyczące zdarzenia medycznego

Najważniejsza część przesłuchania dotyczy konkretnej sprawy: przebiegu leczenia, podjętych decyzji diagnostycznych i terapeutycznych, powodów określonego sposobu postępowania oraz informacji przekazanych pacjentowi.

Co mówić podczas przesłuchania przed OROZ, a czego unikać?

Prawo do odmowy odpowiedzi - kiedy z niego korzystać?

W określonych sytuacjach lekarz może skorzystać z uprawnień procesowych chroniących jego interes. Decyzja o odmowie odpowiedzi powinna jednak wynikać z analizy konkretnego pytania i sytuacji procesowej, a nie z odruchu.

Nie każda trudna kwestia wymaga odmowy odpowiedzi, czasem właściwie przedstawione wyjaśnienie jest korzystniejsze niż pozostawienie faktu bez komentarza. Sposób prowadzenia przesłuchania warto wcześniej omówić z pełnomocnikiem, najlepiej po wcześniejszym zapoznaniu się z aktami sprawy.

Protokół przesłuchania - dlaczego trzeba go dokładnie przeczytać?

Po zakończeniu przesłuchania sporządzany jest protokół. Przed podpisaniem sprawdź dokładnie:

• czy wypowiedzi zostały zapisane zgodnie z ich rzeczywistym znaczeniem,
• czy uwzględniono wszystkie istotne okoliczności,
• czy zapisano zgłoszone wnioski dowodowe.

Jeżeli protokół nie oddaje przebiegu przesłuchania, zgłoś zastrzeżenia przed jego podpisaniem - po podpisie skorygowanie zapisu jest znacznie trudniejsze.

Rola pełnomocnika podczas przesłuchania lekarza

Lekarz może korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika - radcy prawnego lub adwokata. Jego rola nie polega na odpowiadaniu za lekarza, ale na zabezpieczeniu praw procesowych i przygotowaniu strategii.

Pełnomocnik może między innymi:

• przeanalizować akta sprawy przed przesłuchaniem,
• pomóc przygotować wyjaśnienia,
• zwrócić uwagę na ryzyka procesowe,
• zgłaszać wnioski dowodowe,
• kontrolować prawidłowość sporządzania protokołu.

Podstawa prawna postępowania wyjaśniającego i przesłuchania

Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy, w tym czynność przesłuchania przed OROZ, prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich - tego samego aktu, na którym opiera się procedura odpowiedzialności zawodowej opisywana w naszym przewodniku po dokumentacji medycznej w postępowaniu przed OROZ.

Ustawa reguluje m.in. przebieg postępowania wyjaśniającego, uprawnienia stron oraz zasady sporządzania protokołu. Należy jednak zaznaczyć, że na mocy art. 112 ustawy o izbach lekarskich, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeksu postępowania karnego. Z kolei sam art. 53 ustawy o izbach lekarskich dzieli procedurę na cztery etapy: czynności sprawdzające, postępowanie wyjaśniające, postępowanie przed sądem lekarskim i postępowanie wykonawcze.

5 błędów lekarzy podczas przesłuchania przed OROZ

1. Przychodzenie bez znajomości akt - lekarz odpowiada wtedy na pytania bez pełnej wiedzy, jakie dowody znajdują się w sprawie.
2. Próba wyjaśnienia wszystkiego od początku - nadmiar informacji może otworzyć nowe wątki wymagające dalszej analizy.
3. Reagowanie emocjonalne - skarga pacjenta wywołuje naturalne emocje, ale przesłuchanie wymaga rzeczowej argumentacji.
4. Bagatelizowanie dokumentacji - to dokumentacja, a nie sama pamięć lekarza, jest podstawowym materiałem analizowanym w postępowaniu.
5. Podpisanie protokołu bez przeczytania - jeden z najprostszych błędów do uniknięcia.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Źródła i podstawa prawna

• Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1342),
• Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 581 z zm.),
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 490 z zm.).